ย้อนรอยนาฬิกาปลุกเรือนแรกของโลก กับวิวัฒนาการการปลุกสุดแปลกในอดีต

ในยุคสมัยที่สมาร์ทโฟนสามารถตั้งปลุกได้หลายสิบครั้งเพียงแค่ปลายนิ้วสัมผัส หลายคนอาจสงสัยว่าในยุคที่โลกยังไม่มีระบบดิจิทัลหรือไฟฟ้าใช้ มนุษย์เรามีวิธีจัดการกับการตื่นนอนอย่างไร วันนี้เราจะพาย้อนเวลากลับไปเมื่อ 239 ปีก่อน เพื่อทำความรู้จักกับจุดเริ่มต้นของนาฬิกาปลุกเรือนแรกของโลก

นาฬิกาปลุกเรือนแรกที่ตั้งเวลาไม่ได้

ย้อนกลับไปในปี ค.ศ. 1787 (พ.ศ. 2330) ลีวาย ฮัตชินส์ (Levi Hutchins) ช่างทำนาฬิกาชาวอเมริกัน ได้ประดิษฐ์นาฬิกาปลุกขึ้นเป็นครั้งแรกของโลก โดยมีแรงบันดาลใจมาจากความต้องการส่วนตัวที่อยากตื่นนอนตอน "ตี 4 ตรง" ทุกวันเพื่อไปทำงาน อย่างไรก็ตาม นาฬิกาเรือนนี้มีข้อจำกัดสำคัญคือ "ตั้งเวลาไม่ได้" มันถูกออกแบบมาให้ส่งเสียงดังเฉพาะตอนตี 4 เท่านั้น หากวันไหนที่เขาต้องการตื่นสายกว่านั้น นาฬิกาเรือนนี้ก็ไม่สามารถตอบโจทย์ได้ ที่สำคัญคือลีวายสร้างขึ้นเพื่อใช้เองเท่านั้น ไม่ได้ผลิตออกมาวางจำหน่ายแต่อย่างใด

อาชีพคนรับจ้างเคาะหน้าต่าง (Knocker-Upper)

เมื่อเทคโนโลยีนาฬิกายังไม่แพร่หลาย จึงเกิดอาชีพที่เรียกว่า "Knocker-Upper" หรือคนรับจ้างเคาะหน้าต่างขึ้นมา โดยคนกลุ่มนี้จะเดินไปตามถนนในยามเช้ามืดพร้อมกับไม้ยาวๆ เพื่อเคาะกระจกหน้าต่างห้องนอนของลูกค้าที่อยู่บนชั้นสอง บางรายใช้วิธีเป่าเมล็ดพืชหรือเมล็ดกาแฟผ่านท่อให้กระทบกระจกจนเกิดเสียงดัง เพื่อให้ลูกค้าตื่นขึ้นมาเปิดหน้าต่างโบกมือเป็นสัญญาณว่าตื่นแล้ว ก่อนที่พวกเขาจะเดินไปให้บริการบ้านหลังถัดไป โดยคิดค่าจ้างเป็นรายสัปดาห์ ส่วนผู้ที่ทำอาชีพนี้มักจะเป็นผู้สูงอายุหรือคนที่นอนดึกและคุ้นชินกับการตื่นในเวลาเช้ามืดอยู่แล้ว

นวัตกรรมบอกเวลาสุดล้ำในยุคโบราณ

นอกจากอาชีพคนเคาะหน้าต่างแล้ว ในอดีตยังมีนวัตกรรมการปลุกที่น่าสนใจอีกหลายรูปแบบ เช่น:

• นาฬิกาเทียนไข (Candle Clock): นิยมใช้ในยุโรปและจีน โดยการทำเครื่องหมายบนเทียนไขและฝังตะปูหรือลูกปืนโลหะไว้ เมื่อเทียนละลายถึงจุดที่กำหนด วัตถุโลหะจะร่วงลงมากระทบถาดรองเกิดเสียงดังเพื่อปลุกให้ตื่น
• นาฬิกาน้ำของเพลโต: นักปรัชญากรีกโบราณได้ประดิษฐ์นาฬิกาน้ำที่ออกแบบให้มีกลไกปล่อยลมออกทางท่อจนเกิดเสียงคล้ายนกหวีดดังสนั่นเมื่อน้ำไหลถึงระดับที่ตั้งไว้