เจาะลึกที่มา 'ราชเทวี' เขตประวัติศาสตร์กลางกรุงที่มีอายุไม่ถึง 40 ปี

"ราชเทวี" ถือเป็นหนึ่งในชื่อเขตของกรุงเทพมหานครที่ผู้คนคุ้นเคยกันเป็นอย่างดี ไม่ว่าจะเป็นย่านการค้าสำคัญอย่างประตูน้ำ หรือจุดเชื่อมต่อการเดินทางอย่างแยกราชเทวีและสถานีรถไฟฟ้าบีทีเอส ทว่าชื่อนี้ไม่ได้เกิดขึ้นจากการเรียกขานพื้นที่ตามปกติ หากแต่มีที่มาจากพระนามของเจ้านายฝ่ายในพระองค์สำคัญในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5)

จุดกำเนิดจากพระเมตตาแห่งสมเด็จพระปิตุจฉาเจ้าฯ

เรื่องราวของชื่อราชเทวีมีความชัดเจนขึ้นเมื่อมีการพัฒนาถนนพญาไทและจำเป็นต้องมีการสร้างสะพานข้ามคลองประแจจีน บริเวณจุดตัดของถนนพญาไทกับถนนเพชรบุรีในปัจจุบัน โดยในปี พ.ศ. 2454 ซึ่งเป็นวาระที่สมเด็จพระปิตุจฉาเจ้า สุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี ทรงมีพระชนมายุครบ 50 พรรษา พระองค์ทรงมีพระประสงค์ที่จะใช้ทุนทรัพย์ส่วนพระองค์ในการสร้างสะพานเพื่อเป็นสาธารณประโยชน์แทนการจัดงานฉลองพระชนมายุ

สะพานดังกล่าวจึงได้รับพระราชทานนามว่า "สะพานพระราชเทวี" ตามพระอิสริยยศของพระองค์ โดยมีหลักฐานสำคัญคือป้ายจารึกที่ระบุว่าพระองค์ทรงสร้างสะพานนี้เพื่ออุทิศถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งสะพานนี้ได้เปิดใช้งานอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2454

จากสะพานสู่เขตปกครอง

อย่างไรก็ตาม เมื่อเมืองขยายตัวและมีการปรับปรุงถนนเพชรบุรีในช่วงปี พ.ศ. 2503-2504 คลองประแจจีนได้ถูกถมไป ทำให้ "สะพานพระราชเทวี" หมดความจำเป็นและถูกรื้อถอนในที่สุด แต่ชื่อของสะพานยังคงถูกจดจำและกลายเป็นชื่อย่านในเวลาต่อมา

ต่อมาเมื่อพื้นที่เขตพญาไทมีความเจริญและมีประชากรหนาแน่นขึ้น เพื่อความสะดวกในการบริหารจัดการ กระทรวงมหาดไทยจึงได้มีประกาศลงวันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532 ให้แยกพื้นที่ทางตอนใต้ของเขตพญาไทออกมาจัดตั้งเป็น "เขตราชเทวี" โดยมีพื้นที่รวมประมาณ 7.725 ตารางกิโลเมตร ประกอบด้วย 4 แขวง ได้แก่:

• แขวงทุ่งพญาไท
• แขวงถนนพญาไท
• แขวงมักกะสัน
• แขวงถนนเพชรบุรี