เปิดความเชื่อ “เลขต้องห้าม” ทั่วโลก ทำไมลิฟต์หลายตึกถึงข้ามบางชั้นไป?

หากคุณเคยสังเกตขณะโดยสารลิฟต์ในโรงแรม คอนโดมิเนียม หรืออาคารสูงหลายแห่ง อาจพบว่าลำดับตัวเลขบนปุ่มกดไม่ได้เรียงกันอย่างที่ควรจะเป็น บางตึกไม่มีชั้น 13 บางแห่งข้ามชั้น 4 หรือแม้แต่เลข 14, 17 และ 9 ก็อาจถูกลบหายไปจากป้ายบอกชั้น สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่ความผิดพลาดทางวิศวกรรม แต่เป็นกลยุทธ์ที่สะท้อนถึง “ความเชื่อเรื่องตัวเลข” ที่ฝังรากลึกในแต่ละวัฒนธรรม เพื่อสร้างความสบายใจให้กับผู้พักอาศัย

อิทธิพลของเลข 13 ในโลกตะวันตก

ในวัฒนธรรมตะวันตก ความหวาดกลัวเลข 13 หรือที่เรียกว่า Triskaidekaphobia มีที่มาจากหลายตำนาน โดยเฉพาะความเชื่อทางศาสนาคริสต์ที่เชื่อมโยงกับเหตุการณ์อาหารค่ำมื้อสุดท้าย (The Last Supper) ซึ่งมีผู้ร่วมโต๊ะ 13 คน โดยยูดาสผู้ทรยศถูกนับเป็นคนที่ 13 ก่อนเหตุการณ์ตรึงกางเขนในวันศุกร์ นอกจากนี้ยังมีตำนานนอร์สโบราณเกี่ยวกับเทพโลกิที่เข้าร่วมงานเลี้ยงในฐานะแขกคนที่ 13 จนนำไปสู่เหตุการณ์เลวร้าย ยิ่งไปกว่านั้น อิทธิพลจากหนังสือ Friday the Thirteenth ของ Thomas William Lawson ในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ยิ่งตอกย้ำความเชื่อเรื่อง “วันศุกร์ที่ 13” ให้กลายเป็นวันแห่งอาถรรพ์ แม้จะไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับ แต่ในบางประเทศอย่างอิตาลี เลข 13 กลับถูกมองว่าเป็นเลขนำโชคเสียด้วยซ้ำ

เลข 4 และเลข 9 กับความหมายแฝงในเอเชีย

ในกลุ่มประเทศเอเชียตะวันออก อาทิ จีน ฮ่องกง ไต้หวัน เกาหลีใต้ และญี่ปุ่น การหลีกเลี่ยงเลข 4 เป็นเรื่องที่พบเห็นได้ทั่วไป เนื่องจากคำอ่านของเลข 4 มีเสียงพ้องกับคำว่า “ความตาย” ส่งผลให้อาคารหลายแห่งตัดชั้น 4, 14, 24 หรือ 34 ออกไป หรือเปลี่ยนไปใช้ชื่ออื่นแทน นอกจากนี้ในญี่ปุ่น เลข 9 ก็อาจถูกหลีกเลี่ยงในบางบริบท เนื่องจากอ่านออกเสียงว่า “ku” ซึ่งพ้องกับคำว่า “ความทุกข์ทรมาน” อย่างไรก็ตาม ความเชื่อนี้ขึ้นอยู่กับบริบทและบุคคล ไม่ได้มีการบังคับใช้ในทุกพื้นที่เสมอไป

เลข 17 และความหมายเชิงลบในอิตาลี

สำหรับประเทศอิตาลี เลข 17 ถูกมองว่าเป็นเลขไม่เป็นมงคลในบางพื้นที่ โดยมีที่มาจากเลขโรมัน XVII ซึ่งสามารถสลับตัวอักษรได้เป็น VIXI ซึ่งในภาษาละตินมีความหมายว่า “ฉันได้ใช้ชีวิตแล้ว” หรือสื่อถึงการสิ้นสุดของชีวิต ทำให้โรงแรมและสถานที่ให้บริการบางแห่งเลือกที่จะหลีกเลี่ยงหมายเลขนี้เพื่อความสบายใจของลูกค้า

กลยุทธ์ทางธุรกิจที่อยู่เหนือวิทยาศาสตร์

แม้จะไม่มีข้อพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ว่าตัวเลขส่งผลต่อโชคชะตา แต่ในเชิงธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ ความรู้สึกของผู้ใช้งานถือเป็นปัจจัยสำคัญ การปรับเปลี่ยนหมายเลขชั้นจึงกลายเป็นกลยุทธ์ที่ผู้พัฒนาโครงการนำมาใช้เพื่อลดความกังวลและสร้างภาพลักษณ์เชิงบวก ถือเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจของการนำความเชื่อทางวัฒนธรรมมาปรับใช้ในการออกแบบพื้นที่ใช้สอยในยุคปัจจุบัน