กมธ.การกฎหมายฯ ลุยทับลาน จ่อชงกฎหมายนิรโทษกรรม-ตั้งศาลสิ่งแวดล้อม แก้ปัญหาที่ดินทับซ้อน

คณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรม และสิทธิมนุษยชน ลงพื้นที่ตรวจสอบข้อพิพาทที่ดินทับซ้อนบริเวณอุทยานแห่งชาติทับลาน โดยมี นายประกอบ สิริวงศ์เทาสะอาด นายกองค์การบริหารส่วนตำบลไทยสามัคคี นำคณะลงพื้นที่จุดวัดไผ่ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ถูกประกาศเขตอุทยานฯ ทับซ้อนกับที่ดินของชาวบ้านตั้งแต่ปี พ.ศ. 2524 รวมถึงตรวจสอบกรณีของ ปิ่นแก้ว ประชาชนที่ถูกกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ยื่นฟ้องร้องในปี พ.ศ. 2555 จากการเปิดร้านขายอาหาร

เรียกร้องยึดมติ ครม. ปี 2543

ปิ่นแก้วระบุว่า พื้นที่ของตนจัดอยู่ในกลุ่มที่ 4 ซึ่งอยู่นอกเขต ส.ป.ก. และได้อยู่อาศัยในพื้นที่มาก่อนการประกาศเขตอุทยานฯ จึงต้องการให้ภาครัฐแก้ไขปัญหาโดยยึดหลักแนวเขตปี พ.ศ. 2543 ตามมติคณะรัฐมนตรี เพื่อความเป็นธรรมแก่ผู้ที่อยู่มาก่อน

เสนอแนวทางนิรโทษกรรมและตั้งศาลสิ่งแวดล้อม

พ.ต.อ. ทวี สอดส่อง สส. แบบบัญชีรายชื่อ หัวหน้าพรรคประชาชาติ ในฐานะกรรมาธิการ เสนอแนวทางแก้ไขด้วยการออกกฎหมายนิรโทษกรรมแก่ประชาชนทั้งคดีแพ่งและคดีอาญา สำหรับกรณีที่รัฐประกาศพื้นที่ทับซ้อนกับที่ดินประชาชน โดยมีเงื่อนไขสำคัญคือต้องไม่ครอบคลุมถึงกลุ่มทุนสีเทา นายทุน หรือนอมินี

พ.ต.อ. ทวี ชี้ว่าที่ผ่านมาศาลมักพิจารณาคดีโดยยึดเส้นแนวเขตปี พ.ศ. 2524 โดยไม่ได้นำมติ ครม. ปี พ.ศ. 2543 มาประกอบการพิจารณา ส่งผลให้ประชาชนที่อยู่มาก่อนกลายเป็นผู้กระทำความผิด นอกจากนี้ ยังเสนอแนวคิดจัดตั้งศาลสิ่งแวดล้อมและที่ดิน เพื่อแก้ปัญหากระบวนการทางกฎหมายที่ใช้บังคับกับประชาชน หรือที่เรียกว่านิติสงคราม

ข้อมูลจากอดีตผู้ตรวจการแผ่นดินและการพิสูจน์สิทธิ์

พล.อ. วิทวัส รชตะนันทน์ อดีตประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน ให้ข้อมูลว่าในอดีตมีเรื่องร้องเรียนกรณีประกาศเขตป่าทับที่ทำกินกว่า 50,000 เรื่อง โดยผู้ตรวจการแผ่นดินเคยเสนอให้ใช้แนวเขตปี พ.ศ. 2543 เพื่อแยกป่าออกจากชุมชน แต่กระบวนการยังไม่สิ้นสุดและไม่ได้เสนอเข้าคณะรัฐมนตรี ส่งผลให้ในช่วงปี พ.ศ. 2552-2553 มีการจับกุมประชาชนกว่า 500 คดี พร้อมเสนอว่าพื้นที่ที่มีการคัดค้านควรเข้าสู่กระบวนการพิสูจน์สิทธิ์ตามความเป็นจริง

สถานการณ์พื้นที่ทับลานและข้อกังวลของ กมธ.

สมบูรณ์ ได้กล่าวถึงมติคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2569 ที่แบ่งแนวทางการจัดการเป็น 5 กลุ่ม โดยกลุ่มที่ 4 (พื้นที่อื่นนอกเขต ส.ป.ก. และโครงการมั่นคง) ซึ่งมีพื้นที่ 109,420 ไร่ ถือเป็นปัญหาหลักที่กระทบต่อประชาชนกว่า 5,200 ครัวเรือน ทั้งนี้ ประธานคณะกรรมาธิการการกฎหมายฯ ยืนยันว่าการแก้ไขปัญหาต้องแยกพื้นที่ป่าออกจากชุมชน ไม่เหมารวม และต้องให้ประชาชนมีส่วนร่วม เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการผลักดันประชาชนออกจากพื้นที่ครั้งใหญ่ พร้อมระบุถึงการตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่ของสำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (สคทช.) อีกด้วย