กมธ.กิจการศาลฯ จี้ กกต. เร่งสอบฮั้ว สว. 67 พร้อมส่งสำนวน 9 หมื่นหน้าฟ้องศาลฎีกา

เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2569 คณะกรรมาธิการการกิจการศาล องค์กรอิสระ องค์กรอัยการ รัฐวิสาหกิจ องค์การมหาชน และกองทุน (กมธ.กิจการศาลฯ) นำโดย นายวาโย อัศวรุ่งเรือง และนางสาวพนิดา มงคลสวัสดิ์ ได้ร่วมกันแถลงสรุปผลการศึกษาการเลือกสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ปี 2567 โดยมีข้อเรียกร้องสำคัญถึงคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เพื่อให้เกิดความโปร่งใสและเป็นไปตามหลักประชาธิปไตย

พบปัญหาเชิงโครงสร้างในการเลือก สว. 67

จากการศึกษาพบประเด็นปัญหาสำคัญ 3 ประการ ได้แก่:

• การขาดตัวแทนที่หลากหลาย: ระบบการเลือกไม่สามารถสะท้อนความต้องการของคนทุกกลุ่มได้อย่างแท้จริง โดยเฉพาะกลุ่มผู้พิการและกลุ่มชาติพันธุ์ที่ตกหล่นจากกระบวนการ
• การจัดตั้งแทนความสามารถ: ระบบที่คาดหวังว่าจะคัดเลือกผู้มีความรู้ความสามารถ กลับกลายเป็นเรื่องของการวางแผน การจัดตั้ง และการแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ เห็นได้จากกรณีผู้ได้รับเลือกตั้งบางรายมีประวัติการทำงานเพียงไม่กี่บรรทัด
• การเมืองครอบงำ: เกิดข้อครหาว่าผู้ที่ได้รับเลือกตั้งไม่ได้มีความเป็นอิสระหรือเป็นกลางทางการเมืองตามเจตนารมณ์ แต่มีลักษณะอยู่ใต้อาณัติของพรรคการเมือง

จี้ กกต. เร่งสืบสวนเชิงลึกและส่งฟ้องศาล

กมธ.กิจการศาลฯ ได้ยื่นข้อเสนอให้ กกต. ดำเนินการดังนี้:

• ตรวจสอบเชิงลึก: กกต. ต้องพิจารณาพยานหลักฐานด้วยความถี่ถ้วน โดยเฉพาะในประเด็นที่ยังมีความเห็นต่างกันระหว่างคณะกรรมการสืบสวนและไต่สวนชุดที่ 26 กับคณะอนุกรรมการวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาหรือข้อโต้แย้งชุดที่ 36 เพื่อรวบรวมข้อเท็จจริงเพิ่มเติมให้ชัดเจน
• เร่งส่งฟ้องศาลฎีกา: เรียกร้องให้ กกต. นำสำนวนการสืบสวนทั้งหมด โดยเฉพาะข้อมูลจากคณะกรรมการสืบสวนและไต่สวนชุดที่ 26 ซึ่งมีความยาวไม่น้อยกว่า 90,000 หน้า ส่งฟ้องต่อศาลฎีกาโดยเร็วที่สุด

เสนอปรับปรุงกฎหมายเพื่ออนาคต

ในระยะยาว กมธ.ฯ เสนอให้มีการทบทวนกระบวนการได้มาซึ่ง สว. ทั้งในระดับรัฐธรรมนูญเพื่อพิจารณาความจำเป็นและความชอบธรรม และในระดับพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ เพื่อปรับปรุงกระบวนการให้มีความสุจริตเที่ยงธรรมและเป็นตัวแทนของสังคมอย่างแท้จริง ระหว่างที่รอการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

นอกจากนี้ นายวาโย อัศวรุ่งเรือง ยังได้รับหนังสือร้องเรียนจาก รองศาสตราจารย์สมชัย ศรีสุทธยากร อดีตกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กรณีทนายความรายหนึ่งแสดงความเห็นเกี่ยวกับคำพิพากษาของศาลปกครองสูงสุด ซึ่งผู้ร้องเห็นว่าอาจเข้าข่ายการละเมิดอำนาจศาลอีกด้วย