เจาะลึกตำนานเดือนกรกฎาคม: จาก 'เดือนที่ 5' สู่ชื่อเรียกแห่งราศีกรกฎ

จุดเริ่มต้นจากปฏิทินโรมันโบราณ

หากย้อนกลับไปในช่วงเริ่มต้นของอาณาจักรโรมันเมื่อประมาณ 750 ปีก่อนคริสตกาล ปฏิทินที่กษัตริย์โรมูลุส (Romulus) ได้ทรงกำหนดขึ้นนั้นมีความแตกต่างจากปัจจุบันอย่างมาก โดยในขณะนั้นมีเพียง 10 เดือนต่อปีเท่านั้น และเริ่มต้นนับเดือนแรกของปีด้วยเดือนมีนาคม (March) ซึ่งสอดคล้องกับช่วงเวลาของฤดูใบไม้ผลิ

ที่มาของชื่อ Quintilis และการเปลี่ยนลำดับ

เมื่อนับไล่ลำดับเดือนตามปฏิทินดั้งเดิม เดือนที่ 5 ของปีจึงตกอยู่ที่เดือนกรกฎาคมในปัจจุบัน ชาวโรมันในยุคนั้นจึงเรียกขานเดือนนี้ว่า "Quintilis" (ควินติลิส) ซึ่งมีรากศัพท์มาจากคำในภาษาละตินว่า "Quintus" ที่แปลว่า "ลำดับที่ 5" อย่างไรก็ตาม แม้ในเวลาต่อมาลำดับของเดือนนี้จะถูกเลื่อนไปเป็นเดือนที่ 7 ของปี แต่ชาวโรมันก็ยังคงเรียกขานด้วยชื่อเดิมว่า Quintilis ติดต่อกันยาวนานหลายร้อยปี แม้ว่าความหมายของชื่อจะไม่ตรงกับลำดับเดือนที่แท้จริงแล้วก็ตาม

การปรับใช้ในประเทศไทย

สำหรับประเทศไทย ในอดีตเราใช้การนับเวลาตามปฏิทินจันทรคติมาโดยตลอด ซึ่งแบ่งเป็นเดือนอ้าย เดือนยี่ และเดือน 3 ตามลำดับ จนกระทั่งในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงมีพระราชดำริให้เปลี่ยนมาใช้ปฏิทินสุริยคติแบบสากลในปี พ.ศ. 2432

ความหมายของคำว่า กรกฎาคม

คำว่า "กรกฎาคม" ที่เราใช้กันในปัจจุบัน เกิดจากการนำคำว่า "กรกฎ" (ราศีกรกฎ) มารวมกับคำว่า "อาคม" (การมาถึง) ซึ่งมีความหมายโดยนัยว่า "เดือนที่ดวงอาทิตย์เคลื่อนมาถึงราศีกรกฎ" พร้อมกันนี้ยังได้มีการกำหนดให้เดือนที่ลงท้ายด้วย "คม" มีจำนวนวันรวมทั้งสิ้น 31 วัน